DCSIMG
Skip Global Navigation to Main Content
رونوشت های متن

سخنان وندی شرمن، معاون وزیر خارجه، درباره معکوس ساختن برنامه هسته ای

03 اکتبر 2013

وزارت امور خارجه ایالات متحده

شهادت وِندی آر شرمن

معاون سیاسی وزیر امور خارجه

بیانیه کتبی در نشست کمیته روابط خارجی مجلس سنا

واشنگتن دی سی

3 اکتبر 2013

معکوس ساختن برنامه هسته ای ایران

مقدمه

آقای مِنِندِز، رئیس کمیته، آقای کورکر، عضو ارشد، و اعضای محترم کمیته: از شما تشکر می کنم که از من دعوت کردید تا امروز در اینجا حضور یابم. همواره باعث خوشحالی است که به مجلس سنا بیایم و با شما در مورد مسئله ای صحبت کنم که به عقیده همه ما از چالش های اصلی کشور ما در عرصه سیاست خارجی است.

اما این جلسه در حالی برگزار می شود که سیاست ایالات متحده در قبال ایران دوران بسیار مهمی را پشت سر می گذراد. همانطور که خواسته شده، در مورد گفتگوهای اخیر با دولت ایران در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، وضعیت مذاکرات ما، اقدامات مستمر ما برای تحت فشار گذاشتن دولت ایران، و مسیر بالقوه پیش رو برای دیپلماسی – و از جمله اقدامات اساسی لازم برای رسیدن به توافق قابل راستی آزمایی با ایران – صحبت خواهم کرد.

سیاست مسیر دوگانه و انتخاب روحانی

اجازه دهید سخن را با مختصری درباره سیاست مسیر دوگانه دولت آغاز کنم تا چگونگی رسیدن به این نقطه مشخص شود.

همانطور که پرزیدنت اوباما بارها تصریح کرده اند، ایالات متحده کماکان متعهد است که نگذارد ایران به سلاح هسته ای دست یابد.

راهبردی که در دولت به منظور عمل به آن تعهد و رفع نگرانی های جامعه بین المللی در مورد برنامه هسته ای ایران در پیش گرفته ایم – و کماکان در پیش داریم – سیاست مسیر دوگانه تعامل و فشار است. در حالی که تعامل دیپلماتیک همواره برای ما ارجحیت داشته است، به این نتیجه رسیدیم که چنین تعاملی بدون وجود فشار کارساز نخواهد بود.

از این رو، ما در ایالات متحده به همراه هم پیمانان، و تحت رهبری رئیس جمهوری و شما، رژیم تحریمی قدرتمندی وضع کردیم. در اینجا باید تأکید کنم که این تصمیمات دولت ایران بود که به این تحریم های مخرب منجر شد، و این اقدامات دولت ایران در ماه های پیش رو خواهد بود که در تصمیم ما به اینکه آیا تحریم ها باید برقرار بمانند یا آیا می توانیم با اقدام ایران در رفع نگرانی ها، برخی از فشار تحریمی را از روی ایران برداریم عاملی کلیدی خواهد بود.

فشارهای روی ایران شدید بوده و ممکن است زمینه نتیجه دیپلماتیکی را فراهم سازند که باعث رفع نگرانی های ما شود. با این همه، نسبت به چالش های پیش رو و اهمیت هشیاری واقع بینیم و در عین حال با حسن نیت حرکت خواهیم کرد. ما به واسطه اقدامات مستمر دولت و کار کنگره – به ویژه به واسطه رهبری رئیس این کمیته، با حمایت عضو ارشد – اهرم نفوذ اقتصادی خود را به کار گرفته ایم تا آنچه دولت ایران از لحاظ مالی در گرو دارد را بیش از پیش بالا ببریم.

در مجموع، جامعه بین المللی تحت رهبری ما، رژیم تحریمی بی سابقه ای را علیه ایران اعمال کرد که آثار آن واقعی و ملموس هستند. بیست و سه اقتصاد دست به دست هم داده اند تا خرید نفت خام از ایران را یا به میزان قابل توجه کاهش داده یا به طور کلی قطع کنند. صادرات نفت ایران در ظرف 18 ماه به میزان بیش از1 میلیون بشکه در روز کاهش یافت. ریال ایران در 24 ماه اخیر در حدود 60 درصد از ارزش خود را از دست داده است. تولید ناخالص ملی این کشور در همین دوره بیش از پنج درصد کاهش یافته است. دسترسی ایران به بخش مالی بین المللی به میزان زیادی قطع و توانایی این کشور در انجام فعالیت های اقتصادی عادی به شدت محدود شده است.

در انتخابات ریاست جمهوری اخیر ایران که در ماه ژوئن برگزار شد، محور توجه اقتصاد کشور بود. در این انتخابات که حسن روحانی، رئیس جمهوری کنونی ایران، که پیشتر از مذاکره کنندگان هسته ای بود، با سعید جلیلی، مذاکره کننده هسته ای وقت ایران رقابت می کرد، مسائل مربوط به چگونگی تعامل با جامعه بین المللی در پرونده هسته ای مهمترین موضوعات بودند. بحث روحانی این بود که دنبال نکردن توافق جدی بر سر برنامه هسته ای ایران در حال از بین بردن اقتصاد ایران است – و او در انتخابات پیروز شد.

پرزیدنت روحانی می گوید که مأمور است – هم از سوی مردم و هم از سوی آیت الله خامنه ای، رهبر ایران مأمورت دارد – که ترتیبی بدهد تا تحریم ها لغو شوند و وضع اقتصاد ایران بهبود یابد و این تنها با پیگیری توافقی ممکن است که نگرانی های جامعه بین المللی را در مورد برنامه هسته ای ایران رفع کند.

همانطور که رئیس جمهوری در هفته گذشته یک بار دیگر تأکید کردند، ما آماده ایم که این راه را به طور جدی آزمایش کنیم. اما باید به سهم خود کاری کنیم تا موفقیت این حرکت تضمین شده و از هرگونه اقدام که شاید توانایی ما برای رسیدن به راه حل دیپلماتیک را به طور دائمی محدود سازد اجتناب ورزیم. در این حرکت حائز اهمیت است که ما – قوه مجریه و کنگره ایالات متحده – همواره با یکدیگر رایزنی تنگاتنگ داشته باشیم و ترتیبی دهیم تا به دولت ایران نشان دهیم که این فرایند را در حالی آغاز می کنیم که وحدت جامعه بین المللی همچنان به طور جدی برقرار است.

مروری بر نشست هفته گذشته گروه 1+5

جان کری، وزیر امور خارجه، و من در هفته گذشته با جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، و وزرای امور خارجه گروه 1+5 در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک تشکیل جلسه دادیم. با اینکه اعلام کرده ایم که آماده ایم با طرف ایرانی گفتگوی دوجانبه داشته باشیم، تأکید ما بر این بوده که هرگونه توافق در پرونده هسته ای توسط گروه 1+5 منعقد و اجرا خواهد شد.

ما در این جلسه که در نیویورک برگزار شد تصریح کردیم که در پی توافقی هستیم که حق مردم ایران برای دسترسی به انرژی هسته ای صلح آمیز در آن رعایت شود، و در عین حال به جهانیان اطمینان دهد که ایران به مسئولیت هایی که تحت معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای و تعهداتی که قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد دارد عمل می کند.

جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در سخنانی فکر شده ایده هایی در مورد آغاز این فرایند مطرح کرد. او به ما گفت که ایران در پی سلاح هسته ای نیست و به تشریح دلایلی پرداخت که چرا منطقی نیست که ایران سلاح هسته ای داشته باشد. ما نیز در پاسخ تصریح کردیم که سخنان او، اگرچه مورد استقبال هستند، کافی نیستند. ما جواب آزمایش خود را از اعمال ایران خواهیم گرفت و این آزمایش شامل تنظیم و اجرای تدابیر مشخص اعتماد سازی و همچنین اقداماتی است که در نهایت تمامی نگرانی های ما را رفع کنند.

بنا بر این، در هفته های پیش رو از دولت ایران انتظار داریم که حرف های خود را در قالب اقدامات شفاف، مؤثر و قابل راستی آزمایی عملی کند. ما در حالی پا به این دوران می گذاریم که امیدوار و در عین حال هوشیاریم. همانطور که آقای کری عنوان کردند، نرسیدن به توافق از رسیدن به توافق نامطلوب بهتر است. بنا بر این، زمان آن رسیده تا ببینیم که آیا مذاکرات می شود به طور جدی آغاز گردد و نتایج مثبت به دست دهد.

چشم انداز آینده

اجازه دهید دیدگاه دولت را در مورد مراحل بعدی این فرایند تشریح کنم.

با توجه به گستره برنامه هسته ای ایران و سابقه این کشور در عدم پیروی از قطعنامه های شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل متحد، و همچنین بی اعتمادی عمیق موجود بین کشورهای ما، هرگونه مسیر سازنده باید با اعتماد سازی متقابل آغاز شود.

ضرورت دارد که در این راه گام های مؤثر، شفاف و قابل راستی آزمایی برداشته شود. آنچه از ایران می خواهیم گام های مشخصی است که مسائل اصلی را مورد رسیدگی قرار دهند که آهنگ و گستره برنامه غنی سازی این کشور، شفافیت کلی برنامه هسته ای و ذخایر اورانیوم غنی شده آن تنها پاره ای از آنها هستند. طرف ایرانی بدون شک در عوض خواهان رهایی از برخی تحریم ها کنونی بین المللی خواهد شد. ما تصریح کرده ایم که تنها با گام های ملموس قابل راستی آزمایی است که می توان در مسیر کاهش و یا لغو تحریم ها حرکت کرد. گروه 1+5 قرار است در روزهای 15 و 16 اکتبر در ژنو با هیئت ایران تشکیل جلسه دهد و مشتاقیم که در این جلسه طرح پیشنهادی جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران را بشنویم.

ما در تمامی مراحل این فرایند باید کاری کنیم تا جامعه بین المللی همچنان متحد باشد و اجازه ندهد که تحریم ها به طور زودهنگام از هم بپاشند. اجازه دهید به شما اطمینان دهم که همزمان با بررسی حل این مسئله از طریق مذاکره، اعمال قاطعانه تحریم های موجود را همچنان ادامه خواهیم داد و به ویژه مسئله گریز از تحریم ها و اقدامات ایران برای کاهش این فشارها را مورد توجه خواهیم داشت.

سخنان پایانی

توجه داریم که چالش های جدی ای در پیش رو است. اما آماده ایم که با سرعت در جهت حل این بحران از راه دیپلماتیک حرکت کنیم. چنانچه رسیدن به نتیجه دیپلماتیک ممکن باشد، باید آن امکان را با حسن نیت و دقت کافی بیازماییم.

همانطور که پرزیدنت اوباما پس از مکالمه با پرزیدنت روحانی عنوان کردند، "همین که این [مکالمه تلفنی] که اولین بار بود که رؤسای جمهوری آمریکا و ایران از سال 1979 به این سو ارتباط برقرار کرده بودند، نشاندهنده بی اعتمادی عمیقی است که بین کشورهای ما وجود دارد، این را هم نشان می دهد که این احتمال هست که آن تاریخچه سخت را پشت سر بگذاریم."

حرکت در هر مسیری که بخواهد به توافقی مؤثر بیانجامد مشکل خواهد بود. هر دو طرف دغدغه های مهمی دارند که باید رفع شوند. و هر دو طرف باید به گونه ای قانع کننده به دیگری اثبات کنند که هرگونه تفاهم به دست آمده به طور کامل اجرا خواهد شد. ما آماده ایم که در کنار شرکای خود در گروه 1+5 این مسیر دیپلماتیک را دنبال کنیم و امیواریم که اعمال و حرف های ایران به زودی با یکدیگر منطبق شوند.

در طول این مسیر آنچه حائز اهمیت حیاتی است این است که همچنان هماهنگ باشیم و گامی برنداریم که ایران احساس کند تشتتی وجود دارد که بخواهد از آن بهره برداری کند که به احتمال قوی بهره برداری هم خواهد کرد. علاوه بر این، با توجه به اینکه تأثیر تحریم های ما بر روی ایران به عوامل مختلفی و از جمله اقدامات شرکای ما بستگی دارند، باید ترتیبی اتخاذ کنیم تا تحریم های ما بار بیجایی بر دوش این کشورها نگذارند. به نفع ما نیست که در ائتلاف بین المللی مقابل ایران شکاف ایجاد کنیم زیرا تأثیر فشارهای ما حاصل گام هایی است که این کشورها برمی دارند.

ما همچنان نگرانی های دیگر خود را نیز مطرح خواهیم کرد که از جمله عبارتند از حمایت ایران از سازمان های تروریستی، اقدامات ایران در نقض حقوق بشر، و فعالیت های بی ثبات کننده ایران در سراسر منطقه. و همچنان بر بازگشت رابرت لوینسون، شهروند آمریکا، و سعید عابدینی و امیر حکمتی، دو شهروند باتابعیت دوگانه آمریکایی و ایرانی تأکید خواهیم کرد. خانواده های آنان هر روز چشم به راه آنها هستند.

و در این راه را با رایزنی نزدیک با هم پیمانان و شرکای خود در منطقه طی خواهیم کرد که از جمله آنها اسرائیل است که امنیت آن از مهمترین موضوعات مورد توجه ما است. همچنین امیدواریم که مانند گذشته، رایزنی های نزدیک ما با کنگره ادامه یابد تا در مراحل پیش رو، هرگونه اقدام کنگره با استراتژی ما در این مذاکرات همسو باشد.

با تشکر دوباره به خاطر اینکه به من فرصت دادید تا تحولات مهم هفته گذشته در نیویورک را به اطلاع این کمیته برسانم. طبق معمول، مشتاقم که در هفته های آتی به طور منظم با شما در تماس باشم و اکنون سخنان شما را شنیده و به پرسش های شما پاسخ دهم.